Ngày 20 tháng 08 năm 2019
Tìm kiếm  

Sản xuất cây gai xanh con

Từ lâu người ta đã biết dùng cây gai xanh trong việc sản xuất sợi làm vải. Cho đến nay, công dụng này của gai xanh vẫn còn được người dân tận dụng triệt để. Tuy nhiên, trước tình hình “cầu nhiều hơn cung” như hiện nay, việc trồng cây gai xanh là điều trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

1. Chọn giống cây gai xanh rami

Cây gai có nhiều nguồn gốc xuất xứ và nhiều dòng khác nhau. Dòng gai nâu bản địa có năng suất rất thấp, nhưng có sức sống rất cao, thích nghi với mọi hoàn cảnh khí hậu đất đai. Dòng gai xanh bản địa chỉ có ở một số nơi ẩm và khí hậu ôn hòa như Lào Cai, Hà Giang, Lạng Sơn và vùng cao Thanh Hóa. Ở Trung Quốc người ta cũng có nhiều dòng nhiều xuất xứ khác nhau. Người ta đã tìm được dòng có năng suất rất cao thích hợp cho việc sản xuất trên quy mô lớn.

Vì vậy khâu đầu tiên trong quá trình sản xuất cây con là phải xác định được dòng chuẩn cần phát triển cho vùng sản xuất đã xác định.

2. Xây dựng khu vườn ương giống cây gai xanh

Vườn ươm giống phải chọn nơi gần vùng sản xuất lớn. Chọn nơi đất bằng phẳng có gần nguồn nước tưới. Đất vườn ươm cây giống gai xanh Rami tốt nhất là đất màu có hàm lượng sét pha cát tơi xốp.

Thiết kế vườn ươm giống cây gai như tạo vườn ươm giống cây lâm nghiệp. Phía trên có giàn che lưới chống sương giá, chống nắng.

3. Tạo cây gai xanh con

Tạo cây gai xanh Rami con có thể bằng 3 cách sau đây:

- Ủ cho hạt cây nảy mầm.

- Nhân vô tính hom thân: Hom thân "khí sinh" và hom thân ngầm "địa sinh".

- Nuôi cấy mô thực vật.

3.1. Ủ cho hạt nảy mầm

Công việc ủ cho hạt nảy mầm và gieo hạt vào vườn ươm được tiến hành theo các bước sau:

Kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hái và bảo quản sản phẩm từ cây gai xanh (Rami)

·                       Chuẩn bị vật tư

+ 1 túi vải, thường cỡ túi theo số lượng hạt nhiều hay ít.

+ Cát mịn đã rang khô để khử mầm bệnh cây có sẵn trong đất.

+ Thuốc kích thích nảy mầm mua ở cửa hàng thuốc bảo vệ thực vật. Nếu là hạt mới thu thì không cần hóa chất này.

+ Một chậu đựng nước, một cân tiểu ly 10 - 1000 g.

+ Giấy báo hoặc giấy thấm nước.

·                       Xử lý hạt cây gai xanh

Trộn 1 phần hạt 2 phần cát nguội đã khử nấm bệnh trộn đều (nếu là hạt cũ thì trộn thêm 5 ppm chất kích thích nảy mầm).

Tất cả cho vào túi vải buộc kín miệng túi.

Ngâm nước ấm 450C - 500C (1 sôi 1 lạnh) (ở ủ hạt lúa hay hạt bạch đàn người ta dùng 3 sôi 2 lạnh).

Ngâm túi vào nước ấm 8 - 10 giờ. Khi soi lúp thấy hạt trương lên là được.

·                       Ủ mầm

Buộc túi đặt nơi ấm 20 - 300C trong 1 - 2 ngày. Soi lúp thấy hạt nứt nanh là được.

* Hong khô: Đổ hạt ra tờ báo hoặc tờ giấy lọc thấm nước, khi sờ tay thấy hạt cát không dính tay là được.

·                       Lên luống

- Như trồng hạt mùi, hạt cải.

- Phun thuốc trừ kiến toàn bộ bề mặt luống vì kiến rất thích tha hạt nảy mầm.

- Làm giàn che như ươm cây lâm nghiệp, có lưới che vườn ươm (có bán sẵn ở thị trường).

·                       Gieo hạt

- Dùng rây sắt, hoặc rổ sắt có cỡ lỗ cho hạt cát và hạt Rami lọt xuống dễ dàng. Đổ hạt và cát trộn đã hong khô vào rây hoặc rổ nhỏ. Lắc đều rây trên mặt luống. Bố trí sao cho hạt phân bố đều và thưa (không cho hạt vón vào một chỗ sau này khó đánh cây vào bầu). Phủ một lớp đất mỏng trên hạt.

- Lấy rơm phủ trên mặt luống.

- Phun thuốc trừ kiến nhẹ 1 lần nữa.

- Phun sương ẩm trên mặt luống cho hạt nảy mầm. Chờ cho cây mọc cao 10 - 15 cm thì đánh vào bầu ươm.

Chú ý: Hạt gai trên 10oC bắt đầu nảy mầm. Nảy mầm nhanh ở 40 - 50oC, trên 60oC mầm bị teo lại.

3.2. Nhân giống bằng hom thân cây gai xanh Rami

Dùng dao thật sắc, cắt vát đoạn dưới đốt có nách lá hoặc đốt của thân cây ngầm dưới mặt đất một đoạn dài 15 - 20 cm. Khi cắt song nhúng ngay vào thuốc kích thích ra rễ và cắm ngay vào các luống cát ẩm có phun mù nhẹ. Khi cắt hom cần xử lý ngay không nên để qua đêm.

Sau 15 - 20 ngày thấy lá non nảy mầm và các mô sẹo chỗ hom bị cắt vát đã mọc rễ trắng thì có thể cho vào bầu. Cũng có thể cắm ngay hom vào bầu ươm sau đó loại dần những bầu cây bị chết không nảy rễ.

3.3. Có thể tạo cây con bằng nuôi cấy mô

Cây gai Rami dễ nảy sinh vô tính nên việc nuôi cấy mô giá thành cây sẽ đắt tiền. Do vậy việc nuôi cấy mô gai kém hiệu quả

Kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hái và bảo quản sản phẩm từ cây gai xanh (Rami)

về mặt kinh tế nên cần tính toán kỹ khi sử dụng phương pháp nuôi cấy mô để tạo cây gai giống cho vườn ươm.

4. Thành phần ruột bầu ươm (đất bầu) cây gai xanh rami

Cây gai con ở giai đoạn "đầu đời" là hết sức quan trọng. Vì vậy thành phần dinh dưỡng cây trồng trong ruột bầu giúp cho cây sinh dưỡng tốt trước khi được đem trồng trên đất đồi núi ngoài tự nhiên.

·                       Thành phần ruột bầu ươm gồm các chất sau:

- Đất mùn tầng mặt.

Phân bón N.P.K (2.3.5).

- Phân vi sinh có bào tử nấm cộng sinh Mycorhiza.

- Thuốc trừ côn trùng ăn rễ Vimetarzimm 95DP và Biobauve 5DP.

Phân chuồng có lẫn vỏ trấu.

Sau khi cây con trong vườn ươm đã mọc cao 10 - 15 cm hoặc cây giâm hom đã ra rễ và lá ở các chồi đã mọc ra thì dùng bay nhỏ hình mũi mác bứng lên trồng vào bầu ươm.

Vỏ bầu ươm là túi nilon tự hủy (mua ở nhà máy sản xuất bao bì tự hủy) cỡ 10 x 12 cm.

Tất cả bầu được xếp dưới giàn che bằng lưới che cho vườn ươm có bán sẵn trên thị trường. Giàn che có hệ thống phun mù ẩm cho cây phát triển. Chú ý không để cây bị úng nước hoặc tiếp xúc với sương muối nếu không cây con sẽ bị chết hàng loạt.

ĐT

Theo Kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hái và bảo quản sản phẩm từ cây gai xanh (Rami) -